Zelfverzekerd doch waakzaam. Of: de paradoxen van veiligheid

De Zuid-Afrikaanse samenleving is een angstfabriek. De misdaadcijfers zijn uitzonderlijk hoog en de angst voor fysiek geweld op straat wordt breed gedeeld. Zodra je gaat nadenken over veiligheid, buitel je van de ene paradox in de andere. De ogenschijnlijk tegenstrijdige adviezen ‘Be vigilant!’ en ‘Walk with confidence!’ vormen daarvan maar een voorbeeld. Van de filosoof Merleau-Ponty heb ik geleerd dat beperkingen van lichamelijke bewegingsvrijheid wat ik kan’ aantast, de flexibele lichamelijke vaardigheden die ons in staat stellen om om te gaan met wat de wereld van ons vraagt, in het licht van waar we mee bezig zijn. Het ‘ik kan’ is een belichaamde en praktische vorm van kennis. Wanneer de veiligheid van de openbare ruimte ernstig in gevaar is, overschaduwt het ‘ik kan niet’ het ‘ik kan’ en wordt de wereld kleiner. De ruimte die we met elkaar delen sluit zich steeds meer.

welcome to johannesburg_Lubach

Lees verder

Advertenties

Triomf en existentiële angst. Deel 1: de driehoek van identiteit 

Naar aanleiding van een symposium over de Afrikaanstalige roman in de VOC-zaal in Amsterdam schreef ik een driedelige serie blogberichten over de strijd om collectieve identiteiten en de rol van taal, kleur en geschiedenis daarin. En passant neem ik de geschiedenis van Zuid-Afrika door en de overlap met het koloniale Nederlandse verleden en kom ik uit de kast als een Hegeliaan. En een Eurocentrist. Deel 1 gaat in op de rol van taal en kleur in de strijd om collectieve identiteiten, deel 2 op geschiedenissen en deel 3 op literatuur.

Dit deel gaat over de angst voor en de triomf over de ander⎯die soms met z’n tweeën blijkt te komen (of met nog meer). Over welhaast mystieke transformaties⎯van de collectieve ziel en van stadswijken. En over individuen en wijken die hernaamd en ontnaamd worden.

Untitled.png

Lees verder

Pionier

Mensen prijzen me nogal eens om mijn commitment als ze horen waar ik woon: het centrum van Johannesburg. Ze noemen me een pionier. Maar wacht, de pionier is een Europees koloniaal stereotype.

Tegeltjes die de Grote Trek verbeelden op de schouw in de Ou Klubsaal op de campus van de Universiteit van Pretoria. Foto’s door mijzelf

Lees verder

Ongelijkheid


Bron: website van de Nelson Mandela Foundation 

De intellectuele elite uit de wijde regio heeft zich hier, op 3 oktober, verzameld op de satelliet campus van de University of Johannesburg (UJ) in Soweto. Deze township, op ongeveer 20 minuten rijden van het centrum van Johannesburg, is een passende locatie voor de jaarlijkse Nelson Mandela lezing over ongelijkheid die ditmaal wordt gegeven door de Franse econoom Thomas Piketty. Onder Apartheid was Soweto altijd de bakermat van verzet tegen het regime en hier werd 60 jaar geleden de Freedom Charter aangenomen door het ANC en een aantal Indiase, coloured en witte politieke organisaties. Lees verder