Prikkeldraad en doornhagen

VOC gouverneur Jan van Riebeeck liet in 1660 een haag van amandelbomen en doornstruiken aanleggen langs de steeds verder oprukkende grens van de Kaapkolonie. Aan de hand van een opmerkelijke logboekaantekening van Van Riebeeck en van de uitvinding van het prikkeldraad in het Wilde Westen, buig ik me over de dubbelzinnigheid van doornhagen, en de mobiele opvolger daarvan, prikkeldraad. Sluiten ze buiten, of juist op-? En gaat het om vee, of eigenlijk om mensen? Of is het een techniek om land in te sluiten en toe te eigenen? En wat vond de plaatselijke bevolking er eigenlijk van?

main-road-final
10,58 km Main Road, Piezografie print op Hahnemüle White Velvet papier, 81,1 x 56,4 cm, Judith Westerveld, 2016. Onderdeel van de fotocollage serie Echolocation, mede mogelijk gemaakt met steun van Framer Framed

Doorgaan met het lezen van “Prikkeldraad en doornhagen”

Triomf en existentiële angst. Deel 1: de driehoek van identiteit 

Naar aanleiding van een symposium over de Afrikaanstalige roman in de VOC-zaal in Amsterdam schreef ik een driedelige serie blogberichten over de strijd om collectieve identiteiten en de rol van taal, kleur en geschiedenis daarin. En passant neem ik de geschiedenis van Zuid-Afrika door en de overlap met het koloniale Nederlandse verleden en kom ik uit de kast als een Hegeliaan. En een Eurocentrist. Deel 1 gaat in op de rol van taal en kleur in de strijd om collectieve identiteiten, deel 2 op geschiedenissen en deel 3 op literatuur.

Dit deel gaat over de angst voor en de triomf over de ander⎯die soms met z’n tweeën blijkt te komen (of met nog meer). Over welhaast mystieke transformaties⎯van de collectieve ziel en van stadswijken. En over individuen en wijken die hernaamd en ontnaamd worden.

Untitled.png

Doorgaan met het lezen van “Triomf en existentiële angst. Deel 1: de driehoek van identiteit “

Nette schoenen

rand-club_rhodes-room
De Rhodes-zaal in de Rand Club, Central Business District, Johannesburg. Deze herensociëteit is een jaar na de stichting van Johannesburg (1886) opgericht, tijdens de koorts die volgde op de vondst van goud aan de Witwatersrand. Cecil Rhodes geldt als de oprichter; Rudyard Kipling en Winston Churchill waren prominente leden. “Een hoekje van Johannesburgs Central Business District zal voor eeuwig Engeland zijn. Maar het is niet mijn Engeland,” schreef een Britse journalist onlangs over zijn bezoek aan deze club. De sociëteit leidt sinds enige decennia een wat kwakkelend bestaan. De grote banken en mijnbouwondernemingen zijn al in de nadagen van de Apartheid uit het centrum vertrokken naar het noorden van de stad, en het ledenbestand veroudert. Noodgedwongen stelde de club zich daarom in 1993 open voor vrouwen.  

Op 3 augustus werden in Zuid-Afrika door het hele land heen gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Rond die tijd was ik ook jarig. Hieronder volgt een WhatsApp gesprek met mijn vriendinnen L. en P. Een jaar geleden trok ik met hen door Zuid-Afrika en deden we samen pogingen de Zuid-Afrikaanse geschiedenis, maatschappij en politiek te begrijpen. Met mijn partner M. woon ik samen in een Art Deco wolkenkrabber in het Central Business District in Johannesburg, een krachtwijk, in Nederlands beleidsjargon.

Doorgaan met het lezen van “Nette schoenen”