Zelfverzekerd doch waakzaam. Of: de paradoxen van veiligheid

De Zuid-Afrikaanse samenleving is een angstfabriek. De misdaadcijfers zijn uitzonderlijk hoog en de angst voor fysiek geweld op straat wordt breed gedeeld. Zodra je gaat nadenken over veiligheid, buitel je van de ene paradox in de andere. De ogenschijnlijk tegenstrijdige adviezen ‘Be vigilant!’ en ‘Walk with confidence!’ vormen daarvan maar een voorbeeld. Van de filosoof Merleau-Ponty heb ik geleerd dat beperkingen van lichamelijke bewegingsvrijheid wat ik kan’ aantast, de flexibele lichamelijke vaardigheden die ons in staat stellen om om te gaan met wat de wereld van ons vraagt, in het licht van waar we mee bezig zijn. Het ‘ik kan’ is een belichaamde en praktische vorm van kennis. Wanneer de veiligheid van de openbare ruimte ernstig in gevaar is, overschaduwt het ‘ik kan niet’ het ‘ik kan’ en wordt de wereld kleiner. De ruimte die we met elkaar delen sluit zich steeds meer.

welcome to johannesburg_Lubach

Lees verder

Beste witte mensen

Het een uiterst leerzame maar ook pijnlijke oefening als witte persoon eens tot een minderheid te behoren. Ik kan het iedereen die in Nederland tot de witte meerderheid behoort aanraden. Een verkorte versie van dit essay kun je lezen op de website van de filosofische denktank Brainwash.

calimero

Jammer voor de boodschap dat Calimero zwart is

Magtelose minderheid

De plaats van witte mensen in Zuid-Afrika op dit moment is die van de ‘magtelose minderheid’, zei de Afrikaner schrijver en dichter Antjie Krog onlangs in Buitenhof. Het was ongetwijfeld bedoeld om witte mensen – de nazaten van de Nederlandse en Britse koloniale overheersers – hun plaats te wijzen. Het is allerminst een beschrijving van de sociale en economische werkelijkheid. De regering mag dan grotendeels zwart zijn, de kleine witte minderheid (zo’n 10% van de bevolking) bezet onverminderd de sociale, economische en symbolisch-culturele macht. Lees verder

Schurken

Bij Risjaar Drei, Peter van Den Begins fenomenale vertolking van Shakespeare’s schurk Richard III, zag ik telkens Zuma voor me. De verbloemde en onverbloemde machtswellust die voor geen enkele persoon of wet wijkt… sprekend.

risjaar drei

Risjaar komt niet tot inzicht, inkeer, noch berouw, maar desintegreert psychisch en sterft eenzaam. Lees verder

Appropriating colonial conquest

Attending a seminar on Carl Schmitt’s postcolonial imagination at Achille Mbembe’s research group WISER at the University of the Witwatersrand, Johannesburg, March 6. The speaker, the Greek philosopher and social theorist Andreas Kalyvas, encountered some hostility: Why does it matter that the German legal philosopher (and staunch Nazi), Carl Schmitt, was the first to see the colony as integral to European modernity (a familiar trope in postcolonial theory today)? And, as one of those present remarked, claiming that Europeans are unique in colonising the globe is but another instance of Eurocentric arrogance, as non-European peoples have historically been equally capable of conquest and atrocities, thank you very much.

Witte arrogantie

Discussie met mijn partner M.:

Ik:        Ik zag een call for abstracts voor een themanummer van Tijdschrift voor Genderstudies over de dekolonisatie van de universiteit. Ik wil een opzet indienen voor een artikel waarin ik de discussie wil aangaan met Gloria Wekker en wil betogen dat ‘witte onschuld’ en ‘witte schuld’ geen vruchtbare termen zijn om over dekolonisatie te denken, in tegenstelling tot ‘wit voorrecht’.

screen-shot-2017-01-10-at-19-04-03

Links: Maagdenhuis, Universiteit van Amsterdam, voorjaar 2015. Rechts: campus van de Universiteit van Kaapstad, rond dezelfde tijd

M:       Slecht idee. Waarom moeten witte mensen altijd zo nodig zwarte mensen corrigeren? Lees verder